Мойынқұм ауылы

Шу ауданының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштерінің мемлекеттік тізімі

Ескерткіштің атауы

Ескерткіштің түрі

Ескерткіштің орналасқан жері

1

2

3

4

Шу ауданы

1

Жерлес жауынгерлер ескерткіші 1968 жыл  

қала құрлысы және сәулет

Шу ауданы, Төле би ауылы, демалыс бағының кіре берісінде

2

Төле би ескерткіші Архитектор А.Карентаев,

Скульптор З.В. Тастеков 1993ж 

қала құрлысы және сәулет

Шу ауданы, Төле би ауылына кіре берісте     Шу-Қарағанды  автотрассасында 

3

Кеңес Одағының батыры С.Естемесов бюсті Республикалық көркем –сурет қорының мүсіншілерімен жасалған 1975 жыл

қала құрлысы және сәулет

Шу ауданы , Естемесов ауылы, орта мектептің алдындағы аланда

4

Кеңес Одағының батыры С.Шәкіровтың  бюсті мүсіншіН. Кургенский 

1978 жыл

қала құрлысы және сәулет

Шу ауданы, Мойынқұм ауылының 2 шақырым әрі, Шу Мойынқұм автотрассасының бойында 

5

«Варяг» крайсерінің матросы Е.Е. Юрченко зираты 1876-1957 жылдар

қала құрлысы және сәулет

Шу ауданы,  Қонаев ауылы

6

Кеңес Одағы үшін күресте қаза болған батырлар зираты

қала құрлысы және сәулет

Шу ауданы, 

Шу қаласы

7

Төбелер ерте темір дәуірі 

Археология

Шу ауданы, Ала айғыр ауылының оңтүстік шығыс шетінде 

8

Төбелер ерте темір дәуірі

Археология

Шу ауданы, Ала айғыр ауылынан оңтүстікке  0,5 шақырым

9

Төбелі оба ерте темір дәуірі 

Археология

Шу ауданы, Ала айғыр ауылынан 2,3 шақырым

10

Төбелі оба ерте темір дәуірі

Археология

Шу ауданы, Ала айғыр ауылынан оңтүстік-шығысқа 4,9 шақырым

11

 Төбелі оба ерте темір дәуірі

Археология

Шу ауданы, Ала айғыр ауылынан оңтүстік-шығысқа 43 шақырым

12 

Оба қола дәуірі

Археология

Шу ауданы, Ала айғыр ауылынан оңтүстік –шығысқа қарай 1 шақырым

13

Оба қола дәуірі

Археология

Шу ауданы, Ала айғыр ауылынан шығысқа қарай 1 шақырым

14

 Төбе және шеңберлі дуал VI-VIII ғғ.

Археология

Шу ауданы, Шоқпар ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 18 шақырым

15

Төбелер ерте темір дәуірі 

Археология

Шу ауданы, Шоқпар ауылынан оңтүстікке қарай 0,3 шақырым

16

Төбелер ерте темір дәуірі 

Археология

Шу ауданы, Шоқпар ауылынан оңтүстікке қарай 3,2 шақырым

17

Төбелер ерте темір дәуірі 

Археология

Шу ауданы, Шоқпар ауылынан шығысқа қарай 12,1 шақырым

18

Төбелі  оба ерте темір дәуірі 

Археология

Шу ауданы, Шоқпар ауылынан батысқа қарай 1,2 шақырым

19

Төбелі оба ерте темір дәуірі 

Археология

Шу ауданы, Шоқпар ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 17,5 шақырым

20

Төбелі оба ерте темір дәуірі

Археология

Шу ауданы, Шоқпар ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 19,7 шақырым

21

Төбелі оба ерте темір дәуірі 

Археология

Шу ауданы, Шоқпар ауылынан оңтүстікке қарай 19,9 шақырым

22

 Оба ерте темір дәуірі 

Археология

Шу ауданы, Шоқпар ауылынан оңтүстік-шығысқа 19,6 шақырым

23

Жартастағы өрнектер, қола дәуірі, 6-8 ғасырлар

Археология

Шу ауданы Шоқпар ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 11 шақырым

24

Төменгі теректі жартастарындағы өрнектер 1 қола дәуірі

Археология

Шу ауданы, Далақайнар ауылынан оңтүстік –шығысқа қарай 22 шақырым

25

Оба ерте темір ғасыры

Археология

Шу ауданы Кемер ауылынан шығысқа қарай 22 шақырым 

26

Жартастағы бейнелер қола дәуірі 

Археология

Шу ауданы, Кемер ауылынан шығысқа қарай 21 шақырым

27

Екі төбе және қорған ерте темір дәуірі 

Археология

Шу ауданы, Көктөбе ауылынан шығысқа қарай 48 шақырым

28

Оба ерте темір дәуірі 

Археология

Шу ауданы, Көктөбе ауылынан шығысқа қарай 37,5 шақырым

29

Оба ерте темір дәуірі

Археология

Шу ауданы, Ала айғыр ауылынан шығысқа қарай 40 шақырым

30

Оба ерте темір дәуірі 

Археология

Шу ауданы, Көктөбе ауылынан шығысқа қарай 48 шақырым 

31

Оба ерте темір дәуірі 

Археология

Шу ауданы, Белбасар ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 64,4 шақырым

32

Жайсан ғұрыптық-мемориалдық кешені

Түркі дәуірі

Ансамбль /археология/


Шу ауданы, Д.Қонаев ауылынан солтүстік-шығысқа қарай және солтүстік батыстағы 16-40 шақырым қашықтықтағы алқапта

1

Жайсан1 

Ғұрыптық-мемориалдық кешен


Шу ауданы,  Д.Қонаев ауылынан солтүстік шығысқа қарай 23 шақырым

2

Жайсан 2


Шу ауданы,  Д.Қонаев ауылынан солтүстік шығысқа қарай 23,5 шақырым 

3

Жайсан 3 

Ғұрыптық-мемориалдық кешен


Шу ауданы,  Д.Қонаев ауылынан солтүстік шығысқа қарай 23,5 шақырым 

4

Жайсан 4

Ғұрыптық-мемориалдық кешен



Шу ауданы,  Д.Қонаев ауылынан солтүстік шығысқа қарай 23,5 шақырым 

5

Жайсан 5

Ғұрыптық-мемориалдық кешен


Шу ауданы,  Д.Қонаев ауылынан солтүстік шығысқа қарай 23,5 шақырым 

6

Жайсан 6

Ғұрыптық-мемориалдық кешен


Шу ауданы,  Д.Қонаев ауылынан солтүстік шығысқа қарай 23 шақырым 

7

Жайсан 7

Ғұрыптық-мемориалдық кешен


Шу ауданы,  Д.Қонаев ауылынан солтүстік шығысқа қарай 23,5 шақырым 

8

Жайсан 8

Ғұрыптық-мемориалдық кешен


Шу ауданы,  Д.Қонаев ауылынан солтүстік шығысқа қарай 23,5 шақырым 

9

Жайсан 9

Ғұрыптық-мемориалдық кешен


Шу ауданы,  Д.Қонаев ауылынан солтүстік шығысқа қарай 23,5 шақырым 

10

Жайсан 10

 Ғұрыптық-мемориалдық кешен


Шу ауданы,  Д.Қонаев ауылынан солтүстік шығысқа қарай 17 шақырым 

11

Жайсан 11

 Ғұрыптық-мемориалдық кешен


Шу ауданы,  Д.Қонаев ауылынан солтүстік шығысқа қарай 17 шақырым 

12

Жайсан12

Ғұрыптық-мемориалдық кешен


Шу ауданы,  Д.Қонаев ауылынан солтүстік шығысқа қарай 17 шақырым 

13

Жайсан 13


Шу ауданы,  Д.Қонаев ауылынан солтүстік шығысқа қарай 17 шақырым 

14

Жайсан 14

Ғұрыптық-мемориалдық кешен


Шу ауданы,  Д.Қонаев ауылынан солтүстік -батысқа қарай 14,5 шақырым Сорқұдық сайында

15

Жайсан 15

Ғұрыптық-мемориалдық кешен



Шу ауданы,  Д.Қонаев ауылынан солтүстік батысқа қарай 16 шақырым Сорқұдық сайында

16

Жайсан 16

Ғұрыптық-мемориалдық кешен


Шу ауданы,  Д.Қонаев ауылынан солтүстік батысқа қарай 16 шақырым Сорқұдық сайында

17

Жайсан 17

Ғұрыптық-мемориалдық кешен


Шу ауданы,  Д.Қонаев ауылынан солтүстік батысқа қарай 16,5 шақырым Сорқұдық сайында

18

Жайсан 18

Ғұрыптық-мемориалдық кешен


Шу ауданы,  Д.Қонаев ауылынан солтүстік батысқа қарай 16,5 шақырым, Сорқұдық сайында

19

Жайсан 19

Ғұрыптық-мемориалдық кешен


Шу ауданы,  Д.Қонаев ауылынан солтүстік батысқа қарай 16,5 шақырым, Сорқұдық сайында

20

Жайсан 20

Ғұрыптық-мемориалдық кешен


Шу ауданы,  Д.Қонаев ауылынан солтүстік батысқа қарай 20,5 шақырым, Сорқұдық сайында

21

Жайсан 21

 Ғұрыптық-мемориалдық кешен


Шу ауданы,  Д.Қонаев ауылынан солтүстік -шығысқа қарай 17шақырым 

22

Жайсан22 

Ғұрыптық-мемориалдық кешен


Шу ауданы,  Д.Қонаев ауылынан солтүстік шығысқа қарай 17 шақырым 

23

Жайсан 23


Шу ауданы,  Д.Қонаев ауылынан солтүстік шығысқа қарай 17 шақырым 

24

Жайсан 24 

Ғұрыптық-мемориалдық кешен


Шу ауданы,  Д.Қонаев ауылынан солтүстік шығысқа қарай 24,5 шақырым 

25

Жайсан 25

Ғұрыптық-мемориалдық кешен



Шу ауданы,  Д.Қонаев ауылынан солтүстік шығысқа қарай 16 шақырым 

26

Жайсан 26

Ғұрыптық-мемориалдық кешен


Шу ауданы,  Д.Қонаев ауылынан солтүстік шығысқа қарай 18 шақырым 

27

Жайсан 27

Ғұрыптық-мемориалдық кешен


Шу ауданы,  Д.Қонаев ауылынан солтүстік шығысқа қарай 40 шақырым 

28

Жайсан 28

Ғұрыптық-мемориалдық кешен


Шу ауданы,  Д.Қонаев ауылынан солтүстік шығысқа қарай 40 шақырым 

29

Жайсан 29

Ғұрыптық-мемориалдық кешен


Шу ауданы,  Д.Қонаев ауылынан солтүстік шығысқа қарай 24,5 шақырым 

30

Жайсан 30

Ғұрыптық-мемориалдық кешен


Шу ауданы,  Д.Қонаев ауылынан солтүстік шығысқа қарай 20 шақырым 

33

Қорғаншы  қалашығы 

10-12 ғасырлар

Археология

Шу ауданы, Төле би ауылынан солтүстік шығысқа қарай 3 шақырым

34

Қорғандар тобы (8) біздің дәуірімізге дейінгі 6-2 ғасырлар

Археология

Шу ауданы, Дихан-Береке ауылынан Ақсу ауылына келе жатқан жолдың бойында

35

Қорғандар тобы (3) 

біздің дәуірімізге дейінгі 6-2 ғасырлар

Археология

Шу ауданы, Ақсу ауылынан солтүстік- батысқа қарай 3 шақырым

36

Жалғыз қорған 

Біздің дәуірімізге дейінгі 6-2 ғасырлар

Археология

Шу ауданы, Ақсу ауылынан шығысқа қарай 5 шақырым

37

Ақсутөбе қалашығы 

X-XII ғасырлар

Археология

Шу ауданы, Ақсу ауылынан батысқа 0,5 шақырым 

38

Қорғандар тобы (5)

I-II ғасырлар

Археология

Шу ауданы, Ақсу ауылы Сарысу өзенінің сол жағалауы

39

Қорғандар (3)

Біздің заманымызға дейінгі 

Археология

Шу ауданы, Ақсу ауылынан солтүстікке қарай 5 шақырым

40

Сабыр елді мекені 

X-XII ғасырлар

Археология

Шу ауданы, Ақсу ауылынан солтүстік-батысқа қарай 3 шақырым 

41

Қорғандар тобы (10) 

ІІ-І ғасырлар

Археология

Шу ауданы, Ақтөбе ауылы Үңгірлі аңғарының солтүстігінде 

42

Тас мүсіндер (3)

VI-X ғасырлар

Археология

Шу ауданы, Ақтөбе ауылы, Жайсан жайлауындағы Үңгірлі аңғарынан солтүстікке қарай 100 метр

43

Ортағасырлық бекініс

 VII-XII ғасырлар

Археология

Шу ауданы,  Ақтөбе ауылы, Мойынқұм –Шу автожолынан солтүстікке қарай 

100 м

44

Қорғандар тобы (5)

I-V ғасырлар

Археология

Шу ауданы, Ақтөбе ауылы территориясында, Шу-Ұланбел автожолынан шығысқа қарай 100 метр

45

Жартастағы бейнелер

Біздің дәуірімізге дейінгі 

 ІІ-мың жылдық 


Археология

Шу ауданы, Бірлікүстем ауылынан оңтүстік – батысқа қарай 4 шақырым

46

Қорғандар тобы (10) Біздің дәуірімізге дейін ІІ-І ғасырлар 

Археология

Шу ауданы, Далақайнар ауылы, Қызылсай жағасынан 2 шақырым

47

Қорғандар тобы (9) ерте темір дәуірі 

Археология

Шу ауданы,  Далақайнар ауылы, Далақайнар-Шатыркөл автожолынан солтүстікке қарай 100 шақырым

48

Қорғандар тобы (9)

Ерте темір дәуірі 

Археология

Шу ауданы, далақайнар ауылынан онтүстік –шығысқа қарай 1 шақырым

49

Қорғандар тобы (25)

Ерте темір дәуірі

Археология

Шу ауданы, Далақайнар ауылынан оңтүстік шығысқа қарй 1 шақырым 

50

Қорғандар тобы (20) 

ІІ ғасыр

Археология

Шу ауданы, Далақайнар ауылы,  Жолқамыс аңғарында

51

Жаңа жол қалашығы 

X-XII ғасырлар

Археология

Шу ауданы, Жаңа дол ауылынан оңтүстік -батыс шеті

52

Ежелгі қоңыс

 VII-XII ғасырлар

Археология

Шу ауданы, Қонаев ауылының территориясында 

53

Қорғандар тобы (6) 

I-IV ғасырлар

Археология

Шу ауданы, Белбасар ауылынан бастысқа қарай 1 шақырым

54

Қорғандар тобы (6) 

I-IV ғасырлар

Археология

Шу ауданы,  Белбасар- Көкқайнар автожолынан оңтүстікке қарай 50 шақырым

55

Қорғандар (2)

І-ІІІ ғасырлар

Археология

Шу ауданы, Тасөткел ауылынан 2,5 шақырым

56

Қорғандар (2)

І-ІІІ ғасырлар

Археология

Шу ауданы, Тасөткел ауылынан 2 шақырым

57

Қорғандар (4)

І-ІІІ ғасырлар

Археология

Шу ауданы, Белбасар ауылынан шығысқа қарай 4 шақырым



Шу ауданында орналасқан тарихи-мәдени  ескерткіштердің тізімі:

Тарихи-мәдени ескерткіштің аталуы

Орналасқан жері (негізгі автотрасса жол бойынан қанша қашықтықта орналасқан, объектіге алып баратын жолдың жағдайы

Тарихи-мәдени ескерткіштің бүгінгі күнге жағдайы



Тарихи-мәдени ескерткіштің тарихи негіздемесі






1

Ақтөбе (Баласағұн) қалашығы

Шу ауданы Ақсу ауылы маңында       орналасқан     

Жақсы

Ескерткіш     (VII- ХIII) ғ.ғ. Республикалық маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштерінің мемлекеттік тізіміне алынған.Ақтөбе (Баласағұн) қалашығын 1974 жылдан бері әл-Фараби атындағы ҚазҰУ-дың кафедра меңгерушісі,тарихшы,этнолог,археолог,ғалым У.Шәлекенов және  оның шәкірттері ғылыми зерттеу жұмыстарын жүргізіп келеді.ҚР Мәдениет және ақпарат министрлігінің ҚР ЮНЕСКО-ның «Бүкіләлемдік мұра» 2014 жылы 25 маусымда тізбесіне алынды.



2.

Жайсан  ғұрыптық мемориалдық кешені

Шу ауданы 17-40 км солтүстік-шығыс 

Қонаев ауылдық округінің аумағында орналасқан     



Жақсы

«Жайсан ғұрыптық мемориалды кешендері»ұзақ уақыт бойы Ә.Х.Марғұлан атындағы археология Институтының археологиялық экспедисімен тарих ғылымдарының кандидиты Досымбаева Айман Медеубайқызы басшылығында зерттеліп келеді.

«Жайсан  ғұрыптық мемориалдық кешені» «Қазақстанның -100 киелі нысаны» тізіміне макросокралды нысандар тобына енген.Ескерткішті орта ғасырларда Жетісу түрік көшпенділері құрған.Жайсан ғұрыптық кешені бірнеше жерде орналасқан.